Oczyszczenie - Sofi Oksanen

Sofi Oksanen - "Oczyszczenie"(fin. Puhdistus, 2008),
Świat Książki, Warszawa 2010.
tłum. Sebastian Musielak

Trudno jest zabrać się za pisanie recenzji książki, która już po wielokroć chwalona była ze wszech stron i miar. Szczególnie, jeśli pochłonęło się powieść z wypiekami na policzkach. Trudno, bo w takich momentach włącza się zazwyczaj lampka ostrzegawcza z pytaniem: czy nie zachwycam się czytaną opowieścią jak maleńkim kociakiem, puchatym niemowlakiem, czy banałem zachodu słońca nad jeziorem?

„Oczyszczenie” to bez wątpienia historia niezwykła i wciągająca. Sofi Oksanen to mądra pisarka, posługująca się przepięknym językiem. Aż chciałoby się zasmakować oryginału, w obawie, że nie daj bóg, tłumacz coś pominął, upuścił na ziemię choćby okruch z pachnącego bochna fińskiej powieści.

Historia kobiety – kolejny już przykład rozkwitu fińskiej literatury kobiecej. Opowieść młodej Finki. Młodej, a jednak wciąż zagmatwanej w pęta historii, wojen minionych, ale wciąż natrętnych – obrzydliwych, brzęczących w przestrzeniach pamięci, jak śmietnikowa mucha. Wciąż składa jaja, nie daje spokojnie spać, nie pozwala zapomnieć. „Przypomnij sobie” – rozpaczliwie woła Elina Hirvonen. I Kolejna książka, kolejna pisarka – czy opowieść Oksanen przyniesie wreszcie upragnione oczyszczenie? Czy pozwoli wyrzucić z siebie, zwymiotować wreszcie raz na zawsze ten zbiorowy ból, który kolejne pokolenia młodych Finów noszą w sobie, po dziś dzień nie mogąc rozliczyć się z wojną początku ubiegłego wieku.

Mówi się, że historia literatury fińskiej jest śmiesznie krótka. Lecz nie ilość, a jakość posiadają Finowie w tej materii. I jak na społeczeństwo matriarchalne przystało, to właśnie Finki biorą dziś sprawy w swoje ręce. Przewodzą krajowi, Kościołowi i to one uleczą wreszcie bolesne rany pradziadów. Bez przelewu krwi – za to z korzyścią dla dorobku literatury światowej.

Sofi Oksanen urodziła się w 1977 roku w Finlandii. Jej matka jest Estonką, ojciec Finem. Oksanen studiowała literaturę oraz dramaturgię. Obdarzona wielkim talentem, szybko stała się gwiazdą literatury fińskiej. Powieść "Oczyszczenie", za którą pisarka otrzymała w 2008 roku najwyższą w swoim kraju nagrodę literacką, zajmowała długi czas I miejsce na liście bestsellerów.

Zobacz inne fińskie książki